Dierenlevens

Kraai snowboardt van dak

2012-02-07T12:35:00.000+01:00

De slimme kraai in dit filmpje gebruikt een dekseltje om van een dak af te snowboarden.

Hier kunnen we meerdere dingen uit afleiden over waar dieren allemaal toe in staat zijn. De kraai weet ten eerste precies wat hij of zij moet doen om zijn of haar doel te bereiken (in dit geval snowboarden). Daarnaast is de kraai in staat om zijn of haar acties te plannen en daarbij een instrument te gebruiken (het dekseltje). En last but not least – het bewijst dat vogels ook graag plezier maken!

Roeken gebruiken gereedschappen

2012-01-16T16:33:00.000+01:00

Van apen, kraaien en dolfijnen was al langer bekend dat ze gereedschappen gebruikten, maar nu hebben ook roeken zich gevoegd bij die groep dieren.

Roeken zijn nog slimmer dan we denken. Foto: foxypar4

Er zijn nog geen roeken in het wild gesignaleerd die gereedschappen hanteren. Maar het is wel degelijk bewezen dat ze die gebruiken en dat niet alleen: ze kunnen er twee achter elkaar gebruiken en ze kunnen nieuwe maken. Dit artikel van de BBC vertelt over een onderzoek waarin roeken erachter kwamen hoe ze voedsel uit een apparaat kregen dat bestond uit een buis met daaronder een smal luikje. Ze moesten een geschikte steen uitkiezen en deze in de buis gooien om zo het luik te openen en hun lekkere hapje te kunnen bemachtigen. Ze kozen voor de zwaarste steen, omdat ze daarmee de meeste kans hadden om het luik te kunnen openen. Ze moesten daarnaast ook kiezen uit verschillende vormen stenen die niet allemaal door de buis pasten, maar ze kozen voor de beste vorm! Je kunt het filmpje met deze slimme roeken hier bekijken.

De vogels leerden bovendien al snel hoe ze een rechte draad konden ombuigen tot een haak, zodat ze een klein bakje met voedsel vanaf de bodem van een testbuis konden hengelen. Je gelooft je ogen niet. Bekijk hier het filmpje.

Betty, een in gevangenschap levende wipsnavelkraai, was de enige in gevangenschap levende vogel waarvan ooit was gezien dat die gereedschap gebruikte. Maar in het wild levende kraaien gebruiken wel degelijk gereedschappen, zoals takjes en bladeren. Met hun snavel kunnen ze de gereedschappen tot de juiste vorm modelleren, zodat ze er mieren en andere insecten mee kunnen oppikken. Ze gebruiken ook grashalmen. De roeken lieten ook zien dat ze raad wisten met gereedschappen; drie van de vier dieren slaagden erin een haak te maken tijdens de eerste poging. Een van de onderzoekers verklaart: “Dit onderzoek laat zien hoe creatief en slim roeken zijn als het om het oplossen van problemen gaat.”

Roeken begrijpen ook dat het soms loont om samen te werken als het om een goede voedselbron gaat. In dit experiment, dat wederom door de BBC wordt aangehaald, werden twee haken aan een smal bakje geschroefd waarop lekkernijen voor de roeken lagen. Vervolgens werd er een touwtje door de twee haken gehaald. De roeken zaten in een hok en het bakje was net buiten hun bereik. Om het bakje naar zich toe te trekken, moesten de roeken tegelijk elk aan één uiteinde van het touwtje trekken. Alle roeken kwamen hier op een gegeven moment achter, hoewel het bij de één wat langer duurde dan bij de ander. Het begrip van roeken van ‘de noodzaak van teamwork’ zou net zo goed zijn als dat van chimpansees. Bekijk hier het filmpje met de handige roeken.

Roeken en kraaien behoren beide tot de corvus-familie, net als kauwen, gaaien, eksters en raven. Er is al lang bekend dat deze vogels ontzettend slim zijn en onderzoeker Christopher Bird van de University of Cambridge zegt hierover: “Op meerdere punten plaats ik kraaiachtigen qua intelligentie op hetzelfde niveau als primaten.”

Optimisme en pessimisme bij honden

2012-01-03T11:05:00.000+01:00

We weten allemaal dat sommige mensen een positieve ‘het glas is halfvol’-mentaliteit hebben, terwijl anderen een meer pessimistische kijk op het leven hebben en recent onderzoek suggereert dat dit ook voor honden geldt.

Net als mensen kunnen honden pessimistisch of optimistisch zijn.

Professor Mike Mendl, hoofd van de onderzoeksgroep ‘Animal Welfare and Behaviour‘ van de universiteit van Bristol, die dit onderzoek heeft geleid, zegt: “We denken allemaal wel eens dat onze huisdieren en andere dieren net zulke emoties voelen als wijzelf, maar we weten dit nooit helemaal zeker, omdat emoties in essentie heel persoonlijk zijn.” Desalniettemin heeft het onderzoeksteam een nieuwe methode ontwikkeld om ‘pessimistische’ en ‘optimistische’ beslissingen bij honden te bestuderen.

Verlatingsgerelateerd gedrag en angst
Ongeveer de helft van alle huishonden in Groot-Brittannië zullen op een gegeven moment in hun leven verlatingsgerelateerd gedrag gaan vertonen als ze alleen worden gelaten. De symptomen kunnen zijn: blaffen en janken, vernielzucht en ongewenste vormen van ontlasten. Veel honden zijn in dat geval ‘niet-plaatsbaar’ door dit gedrag, maar volgens een bepaalde theorie vertonen honden dit gedrag, omdat ze angstgevoelens hebben. Het onderzoek in kwestie toonde aan dat honden die een hoge mate van verlatingsgerelateerd gedrag vertonen ook een negatievere stemming hebben als ze niet worden gescheiden van hun baasje.

Het onderzoek
Voor dit onderzoek warden 24 honden uit Britse dierenasiels gebruikt. Eerst werden de dieren onderworpen aan een verlatingsgerelateerde gedragstest om te kijken hoe de hond reageerde als deze alleen werd gelaten. De honden werden meegenomen naar een ruimte waar ze 20 minuten met een onderzoeker werden gelaten. de volgende dag werden ze meegenomen naar dezelfde ruimte, maar deze keer bleef de onderzoeker maar een paar minuten en verliet toen de ruimte. De onderzoekers gebruikten camera’s om zo elke hond een score te kunnen geven die gebaseerd was op zijn of haar gedrag tijdens de periode dat de hond alleen was in de ruimte.

Voor de tweede test werden de honden erop getraind dat als een schaal aan de ene kant van de ruimte was geplaatst (de ‘positieve’ positie) dat er een klein beetje eten in zat, maar wanneer deze aan de andere kant stond (de ‘negatieve’ positie) leeg was. De schaal werd vervolgens op verschillende posities geplaatst tussen de negatieve en de positieve positie in. Honden die snel naar deze ambigue locaties renden (omdat ze er vanuit gingen dat ze een traktatie kregen) werden als optimistisch bestempeld en honden die langzamer reageerden hadden juist een ‘pessimistische’ instelling. De honden die zich ‘pessimistischer’ gedroegen, waren ook vaak de honden die meer verlatingsgerelateerd gedrag vertoonden als ze een tijdje alleen werden gelaten. Maar is dit verrassend?

Gemoedstoestanden beïnvloeden de manier hoe honden reageren op bepaalde situaties
Professor Mike Mendl verklaart: “We weten allemaal dat de gemoedstoestand van een persoon het oordeel van diegene bepaalt en dat blije mensen een ambigu persoon sneller positief zullen inschatten. Ons onderzoek heeft uitgewezen dat dit ook voor honden geldt. Een ‘het glas is halfvol’-hond wordt minder snel angstig als deze alleen wordt gelaten dan een ‘pessimistische’ hond.

Dit onderzoek verschaft ons belangrijke inzichten in de emoties van honden en suggereert dat tenminste enkele van de honden die verlatingsgerelateerd gedrag vertonen in een onderliggende negatieve gemoedstoestand verkeren. Voor een beter welzijn van hun hond moeten baasjes dus worden aangemoedigd om hun dier te laten behandelen in plaats van hem of haar direct naar het dierenasiel te brengen.

Bronnen:
Mendl, M., Brooks, J., Basse, C., Burman, O., Paul, E., Blackwell, E. and Casey, R. (2010). Dogs showing separation-related behaviour exhibit a pessimistic cognitive bias. Current Biology 20, 19: 39-40.

e! Science News (2010). Dogs may be pessimistic too [Accessed 19 October 2010].

Walvissen begrijpen ons

2011-12-19T14:47:00.000+01:00

Een tijdje geleden was hier het verhaal te lezen van de redding van walvis Valentina. Dit is een soortgelijk geweldig verhaal over de redding van een walvis en de reactie van het dier op haar reddende engelen.
Foto: Een bultrug

De bultrug uit dit verhaal zwom op de migratieroute voor de kust van Californië toen ze helemaal vast kwam te zitten in krabbenvislijnen. Ze was in levensgevaar. Ze zat vast in verzwaarde touwen van soms wel 70 meter lang en het touw had zich om haar staart en haar vinnen gewikkeld en zat zelfs in haar bek. De arme walvis zat zo klem dat de touwen in haar huid sneden en zichtbare verwondingen veroorzaakten.

Het dier was compleet machteloos en moest continu worstelen om haar spuitgat boven water te houden. Er werd een reddingsteam van duikers op haar afgestuurd, maar toen die bij haar aankwamen, twijfelden ze of ze nog te redden was. Bovendien liepen de duikers zelf gevaar, omdat een mens kan overlijden aan de klap van een staart van een bultrug.

Maar bij het lossnijden van de touwen stribbelde het ongelukkige dier helemaal niet tegen en de duikers zagen dat ze hen met haar ogen in de gaten hield terwijl ze met haar bezig waren.

Uiteindelijk lukte het de duikers om haar helemaal los te krijgen uit de krabbenlijnen en ze stonden vervolgens versteld van de hartverwarmende reactie van het dier. Toen ze vrij was, zwom ze rondjes en ging ze alle duikers langs om ze even zachtjes aan te stoten. Een van de redders verklaarde: “Het was een heel teder gebaar, een beetje als een hondje dat blij is om je te zien en ik voelde me totaal niet bedreigd. Het was een geweldige en ongelofelijke ervaring.”

Haar reactie zet ons aan het denken over de raakvlakken die mensen en dieren kunnen hebben, hoewel ze soms zo van ons lijken te verschillen. Een walvisexpert die hielp met de coördinatie van de reddingsactie zei het volgende over het voorval: “Je wilt niet te snel menselijke eigenschappen toedichten aan dieren, maar de walvis maakte sprongetjes en tikte de duikers steeds zachtjes aan. Ik weet niet precies wat er in haar hoofd omging, maar het was iets wat ik nooit van m’n leven zal vergeten. Het was gewoon ontzettend gaaf.”

In het boek ‘The Animal Mind’ nemen schrijvers Gould en Gould een interessant standpunt in over het vermogen van deze grote zeegzoogdieren om bepaalde zaken te begrijpen. Ze komen in hun boek namelijk tot de conclusie dat we misschien sneller de intelligentie en het gevoel van andere primaten erkennen, omdat ze qua gebaren en ervaringen veel meer op ons lijken en daardoor voor ons beter te ‘lezen’ zijn. Misschien komt die erkenning van de complexiteit van dieren die onder water leven later, omdat we onszelf in eerste instantie minder in die dieren herkennen.

Bronnen:
San Francisco Chronice (14/12/05). Daring rescue of whale off Farallones. Accessed 17/12/09.
Gould, J.L. and Gould, C.G. (1994) The Animal Mind. Scientific American Library, New York.

Papegaai redt puppy’s

2011-12-05T15:35:00.001+01:00

Sam, een 18-jarige grijze roodstaartpapegaai, heeft het leven van vijf te vroeg geboren puppy’s gered. Sam vloog midden in de nacht naar de slaapkamer van z’n baasje op de eerste verdieping en kraaide: “Kom nou, kom nou”, iets dat zijn baasje zelf vaak tegen haar hond Sally riep.

In de acht jaar dat Sam in het huis woonde, was hij nog nooit in de slaapkamer geweest. Toen de vrouw beneden kwam met Sam vond ze Sally en haar pasgeboren premature pups op de keukenvloer. Ze hadden overduidelijk hulp nodig.

Sams verhaal is om meerdere redenen bijzonder. Hij was zich bewust van het feit dat de hondjes hulp nodig hadden, dieren van een andere soort dan hemzelf. Dit zogenaamde ‘soortoverstijgende bewustzijn’ wordt door dierwetenschappers gebruikt als indicator voor dierenbewustzijn.

De woorden “kom nou, kom nou” worden vaak gebruikt om een ander tot actie over te laten gaan of op te laten schieten en soms duiden ze ook op urgentie. We weten niet in welke context Sally’s baasje deze woorden tegen haar hond gebruikte, maar het lijkt erop dat Sam de papegaai deze woorden opzettelijk heeft gebruikt om een snelle reactie los te krijgen.

Grijze roodstaarten staan bekend om hun intelligentie en scherpzinnigheid en dit verhaal is daar een prachtig voorbeeld van.

Dr. Irene Pepperberg heeft veel onderzoek gedaan naar het vermogen van papegaaien om dingen te begrijpen en aan de hand van haar bevindingen verklaart ze: “Gezien de evolutionaire afstand tussen vogels en zoogdieren heeft het onderzoeksresultaat intrigerende gevolgen voor de studie naar evolutionaire intelligentie, de studie naar vergelijkende intelligentie en de zorg voor vogels die in gevangenschap leven, in dierentuinen of als huisdier.

Dit korte filmpje, waarin Irene en de beroemde papegaaien Alex en Griffin te zien zijn , geeft een heel interessant beeld van deze bijzondere vogels.

Bronnen:
Lancashire Telegraph, 8 november 2011. Darwen hero parrot helps saves premature pups’ lives
Pepperberg, I. (2006) Cognitive and communicative abilities of Grey parrots. Applied Animal Behaviour Science 100: 77-86

Moederliefde

2011-11-21T12:05:00.001+01:00

De sterke band tussen een ooi en haar geadopteerde lammetje.
Copyright: Compassion in World Farming / Elli Goodlet

Van Janet Taylor van een dierenopvangcentrum in de buurt van het Engelse Worcester komt dit aandoenlijke verhaal over twee schapen. Jasmine was een volwassen ooi die al zes, zeven jaar geen lammetjes had gehad. In het weiland naast haar kwam op een gegeven moment een groep geredde schapen te staan, waaronder een aantal weeslammetjes. De daaropvolgende dagen begon ze steeds meer te blaten naar een van de weesjes, genaamd Alfie en Alfie blaatte ook terug. Janet besloot daarop Alfie bij Jasmine in de wei te zetten en toen gebeurde er iets prachtigs.

Alfie probeerde bij Jasmine te zogen, zoals hij bij z’n biologische moeder zou hebben gedaan, en Jasmine liet hem z’n gang gaan. Janet was er heel blij mee, want dit moedercontact kon alleen maar een positief effect hebben. Ondertussen bleef ze Alfie met de fles voeden, maar tot iedereens verbazing begon Jasmine op een gegeven moment zelf melk te produceren en kon ze Alfie voeden alsof het haar eigen lam was.

Er zijn veel verhalen bekend van vrouwelijke dieren die jonge weesjes hebben geadopteerd en gevoed. Soms zijn het zelfs weesjes van een andere diersoort; er zijn bijvoorbeeld verhalen bekend van zeugen die hondenpups grootbrengen.

Dit alles laat zien dat de moederband en de moederzorg voor alle wezens op aarde onontbeerlijk is, maar helaas worden veel dieren in de huidige veehouderijsystemen veel te vroeg bij hun moeder weggehaald. Nu we via de wetenschap zoveel kennis hebben gekregen over wat dieren allemaal kunnen en voelen, vindt Compassion in World Farming dat dierenwelzijn veel hoger op de agenda moet komen te staan van alle betrokkenen. Dit wordt ook onderschreven door de Europese wetgeving.

Paarden kunnen tellen!

2011-11-07T15:51:00.001+01:00

Ruim een jaar geleden schreven we op deze plek over Hans, het slimme paard. Dit dier was in staat om ingewikkelde wiskundige vragen te beantwoorden. Niet door deze vraagstukken zelf op te lossen, maar door de subtiele hints te lezen die hij van z’n baasjes kreeg. Het feit dat hij reageerde op menselijke signalen, is op zichzelf al bewonderenswaardig, maar de toeschouwers waren toch enigszins teleurgesteld dat Hans de vraagstukken niet zelf oploste, zoals ze dachten. Maar uit recent onderzoek is gebleken dat paarden weliswaar geen wiskundige vraagstukken kunnen oplossen, maar dat ze wel degelijk kunnen tellen! Dr Claudia Uller van de University of Essex raakte geïnspireerd door het verhaal van Hans en besloot te onderzoeken of paarden kunnen tellen.

Dr Claudia Uller en Jennifer Lewis gebruikten voor hun experimenten 57 ongetrainde paarden van particuliere eigenaars en een manege in de buurt. Voor de testjes mochten de paarden een klein stukje van een echte appel knabbelen om ze geïnteresseerd te krijgen in de activiteit. Tijdens het experiment werden de echte appels vervangen door nepappels, zodat de paarden niet zouden worden beïnvloed door hun reukvermogen.

Tijdens de test waren de paarden er getuige van dat er appels in een ondoorzichtige emmer werden gelegd. Tijdens de eerste test werden er twee appels in de ene en drie in de andere emmer gelegd. Daarna werden de emmers op hoofdhoogte gehouden, zodat de paarden konden kiezen. Elf van de dertien paarden kozen voor de emmer met drie appels. Dit suggereert dat de paarden begrepen in welke emmer de meeste appels zaten.

Het tweede experiment verliep op dezelfde manier, maar deze keer lagen er in de ene emmer twee kleine appels en in de andere emmer één appel die dubbel zo groot was. Wederom kozen de paarden voor de emmer met de meeste appels; tien van de twaalf paarden kozen voor de emmer met twee appels. De paarden hielden blijkbaar in hun hoofd bij hoeveel appels er in elke emmer gingen en konden deze informatie onthouden tot het moment dat ze voor een emmer moesten kiezen.

Dit gedrag (het kiezen voor een bak of emmer met de grootste hoeveelheid voedsel) is ook geconstateerd bij niet-menselijke primaten zoals resusapen en lemuren. Kuikentjes van slechts drie of vier dagen oud kunnen eveneens optellen en aftrekken. Mensenbaby’s ontwikkelen deze vaardigheid als ze ongeveer tien maanden oud zijn.

Hoewel paarden dan misschien niet kunnen tellen op dezelfde manier als mensen dat kunnen, wijst dit onderzoek wel uit dat ze de concepten ‘meer’ en ‘minder’ begrijpen en dat paarden zonder twijfel een stuk intelligenter zijn dan voorheen werd gedacht.

Meer over de speciale vaardigheden en het gedrag van paarden kun je onder andere lezen in onze blog van 3 maart 2010.

Bronnen:
http://www.telegraph.co.uk/science/science-news/3338537/Horses-can-count-new-study-says.html
http://www.breakingnews.ie/world/mhojgbaucwid/

Chimpansees eindelijk vrij

2011-10-24T15:06:00.000+02:00

In het onderstaande filmpje zijn laboratoriumchimpansees te zien die voor het eerst vrij mogen rondlopen in een opvangcentrum. De meeste van hen hebben vele gruwelijke jaren achter de tralies van een laboratorium gesleten.

Vaak werden ze als jong bij de moeder weggehaald of zelfs gefokt in een laboratorium en daar gebruikt voor medische experimenten. Als ze hun eerste stappen zetten in de buitenwereld is overduidelijk aan hun reactie te zien dat chimpansees gevoelige en emotionele dieren zijn.

Breng eens een bezoekje aan de website van dit opvangcentrum. Er staan prachtige foto’s op van alle chimpansees en je kunt er hun persoonlijke verhaal lezen. Het is toch fantastisch dat deze apen nu eindelijk een dierwaardig bestaan hebben?

Op zoek naar geluk

2011-10-03T12:09:00.000+02:00

Boer en bekroond journalist John Humphrys weet als geen ander dat boerderijdieren gevoelig zijn en met respect moeten worden behandeld. Hij beschrijft het belang van een goede behandeling van vee met de volgende woorden: “Een goede boer zorgt dat z’n dieren gezond én gelukkig zijn.’

Omdat boerderijdieren gevoelige wezens zijn, is het belangrijk dat de boeren weten wat er in hun brein omgaat. Dieren die bang zijn voor mensen omdat ze in het verleden ruw of slecht zijn behandeld, kunnen meer gestrest zijn en meer lichamelijke problemen hebben. Een koe die daarentegen goed wordt behandeld, is vaak gelukkiger. Onderzoekers hebben zelfs ontdekt dat als boeren tegen hun koeien praten, de koeien relaxter zijn (maar dit is wellicht niet zo verbazingwekkend).

Het filmpje over de koeien is hier te zien.

John Humphrys zegt over melkkoeien die uit de winterstal weer de wei in worden gelaten het volgende: “Ze rennen over het veld en schoppen met hun poten in de lucht. Ze hebben zes maanden in stallen geleefd en op beton moeten staan. Nu voelen ze het gras weer onder hun poten. Het lijkt echt alsof ze de lente in hun bol hebben. Je wordt er helemaal blij van als je het ziet.”

Een bijzondere boerderij: Kite’s Nest Farm

2011-09-19T13:35:00.001+02:00

Kite’s Nest (zelfs de naam klinkt al idyllisch!) is een boerderij waar koeien, schapen en kippen naar hartenlust kunnen scharrelen. Rosamund Young en haar gezin zorgen er elke dag voor dat de bewoners een zo natuurlijk mogelijk leven kunnen leiden.

Rosamund zegt over haar koeien het volgende: “Koeien zijn net zo divers als mensen. Ze kunnen namelijk enorm intelligent, matig intelligent of traag van begrip zijn en vriendelijk, zorgzaam, agressief, volgzaam, inventief, saai, trots of verlegen.”

Vrienden op Kite’s Nest. Met dank aan Rosamund Young voor de foto

Dit klinkt wellicht bizar. We denken per slot van rekening nauwelijks na over hoe en waar vee leeft, laat staan over wat ze denken, hun voor- en afkeuren en wat voor soort vriendschappen ze wellicht hebben met soortgenoten en andere dieren. We hebben ze veel te lang enorm onderschat. Het boek ‘The Secret Life of Cows” zal je dan ook werkelijk versteld doen staan!

Kite’s Nest Farm heeft een uitzonderlijke verzameling dieren en planten op hun boerderij. In hun film ”The Secret Life of the Farm” worden hun dieren op de boerderij, wilde dieren, en het reilen en zeilen op hun boerderij gedurende de seizoenen in beeld gebracht.

Een andere film genaamd “The Calf’s Year” is al net zo betoverend. Kalfjes zijn speels, levendig en geïnteresseerd in de wereld. Dit is een prachtige, rustgevende film.

Kijk ook eens op de website en weblog van Kite’s Nest. Alles is overigens in het Engels.

Het boek is in Nederland bij diverse internet boekhandels te bestellen. De Dvd’s zijn alleen rechtstreeks bij Kite’s Nest te bestellen en een deel van de opbrengst van “The Calf’s Year” komt ten goede aan Compassion in World Farming.

Hieronder de details van het boek en de films:
Young, R. (2006). The Secret Life of Cows: Animal sentience at work. The Good Life Press.
Young, R. (2006). The Calf’s Year. The Good Life Press. Lengte: ongeveer 40 minuten.
Young, R. (2004). The Secret Life of the Farm. The Good Life Press. Lengte: ongeveer 60 minuten.

Het redden van walvis Valentina

2011-09-06T11:27:00.000+02:00

Walvissen zijn gevoelige wezens
Steeds meer mensen beseffen dat walvissen zeer intelligente en begripvolle dieren zijn en dit blijkt ook uit weten-schappelijk onderzoek. Dit houdt in dat ze onder meer angst, pijn en andere negatieve emoties kennen, maar dat ze aan de andere kant ook veel plezier kunnen hebben in hun leven.

Het redden van Valentina
Leden van de Great Whale Conservancy merkten onlangs een jonge walvis op die zo verstrikt was geraakt in een visnet dat ze zich niet meer kon bewegen. Als ze haar niet hadden gered, zou dat haar dood hebben betekend.

Het is zonder twijfel een zenuwslopend proces geweest voor beide partijen. De dappere redders sneden zorgvuldig het net kapot waarin ze verstrikt was geraakt met het ene kleine mes dat ze bij zich hadden. Toen ze haar uiteindelijk hadden bevrijd, bleef het vrouwtje nog een uur lang hartstochtelijk rond hun boot springen en duiken en de redders hadden sterk het gevoel dat dat een teken was van pure vreugde. Ze was vast dolblij om weer bevrijd te zijn van het dodelijke net en waarschijnlijk heeft ze al die tijd de aandacht van andere walvissen en haar moeder proberen te trekken.

De redders doopten de jonge walvis Valentina en het prachtige filmpje is hier te zien.

Duikers redden walvis…. en walvis redt duiker
Een soortgelijk verhaal waar we later in dit weblog op terugkomen, is het verhaal van een bultrug die gevaarlijk verstrikt was geraakt in krabbenlijnen. Uiteindelijk werd ze gelukkig door duikers opgemerkt en gered. Toen ze vrij was, zwom ze rondjes en ging ze alle duikers langs om ze even zachtjes aan te stoten. Een van de redders verklaarde: “Het was een heel teder gebaar, een beetje als een hondje dat blij is om je te zien en ik voelde me totaal niet bedreigd. Het was een geweldige en ongelofelijke ervaring.”

Eerder in dit weblog schreven we over de witte dolfijn Mila uit China. Deze dappere dame redde een duikster die tijdens een oefening in een zwembad in de problemen was geraakt en ze gebruikte haar gevoelige, dolfijnachtige neus om de duikster naar het wateroppervlak te leiden. Een van de medewerkers vertelde: “Mila zag al dat er een probleem was voordat wij dat zagen. Ze is een gevoelig dier dat nauw met mensen samenwerkt en ik ben ervan overtuigd dat dit meisje haar leven aan haar te danken heeft.”

Bronnen:
The Great Whale Conservancy www.greatwhaleconservancy.org

Broom, D.M. (2011) "The science of animal welfare and its relevance to whales’, in the Report of the Whale Welfare and Ethics Workshop" (Joint workshop of WSPA and UK govt, 22/23 March 2011)

Simmonds, M. (2006) ‘Into the brains of whales’. Applied Animal Behaviour Science 100: 1-2, p103-106

Whale and Dolphin Conservation Society www.wdcs.org

Boekentip: The Inner World of Farm Animals

2011-08-22T11:33:00.000+02:00

Dit prachtige boek van Amy Hatkoff maakt z’n titel meer dan waar. Op het eerste gezicht lijkt het misschien een gelikt salontafelboek; er staan per slot van rekening schitterende foto’s in van allerlei dieren in de veehouderij. Maar deze mooie plaatjes worden vergezeld van hartverwarmende verhalen van individuele dieren die allerlei bijzondere talenten aan de dag hebben gelegd.

Als één varken bijvoorbeeld zo slim is om in te grijpen tijdens een levensbedreigend moment, dan zouden we kunnen aannemen dat andere varkens dat talent ook hebben. (Hier wordt verwezen naar het verhaal van het varken Lulu dat de aandacht van voorbijgangers probeerde te trekken, omdat haar baasje in huis een hartaanval had gekregen).

Amy Hatkoff laat de verhalen vergezellen van korte passages uit publicaties van gerenommeerde dierwetenschappers zoals professor Marian Dawkins en Mike Mendl. In deze publicaties wordt ingegaan op de onverwachte intelligentie van dieren uit de veehouderij, zoals langetermijngeheugen voor de gezichten van kameraden, de vreugde als een nieuwe techniek wordt ontdekt en het vermogen om een computerspel te spelen.

Compassion in World Farming raadt u dit boek ten zeerste aan. Het is een prachtig cadeau voor allerlei gelegenheden. We garanderen u dat elke dierenminnende vriend dit boek prachtig vindt en we kunnen bijna garanderen dat sceptici van mening veranderen! Amy Hatkoff heeft de dieren met dit boek een grote dienst bewezen.

The Inner World of Farm Animals: Their Amazing Social, Emotional and Intellectual Capacities, geschreven door Amy Hatkoff, gepubliceerd door Stewart, Tabori and Chang (New York), 2009.
Richtprijs in Nederland: € 15,75

Chimpansee Santino rockt!

2011-08-08T11:07:00.000+02:00

Jane Goodall’s observaties van chimpansees hebben onze kennis van deze intelligente dieren zonder twijfel naar een hoger plan gebracht. Chimpansees hebben namelijk sterke onderlinge familiebanden en zijn heel handig met gereedschappen.

Santino, een chimpansee in een Zweedse dierentuin, heeft veel mediabelangstelling getrokken doordat hij heeft laten zien dat hij vooruit kan denken. Chimpansees in dierentuinen gooien vaak stenen naar bezoekers en Santino gaat in zijn verblijf op zoek naar stenen en losse stukken beton. Hij bewaart deze en maakt schijven van de stukken beton om deze later naar bezoekers te gooien tijdens zogenaamde “vertoningen van dominantie” (als hij gestrest is of het even zat is om aangestaard te worden).
Foto: Santino, een heel pientere chimpansee

Dit gedrag lijkt erop te wijzen dat chimpansees vooruit kunnen denken. Eerder dachten wetenschappers altijd dat alleen mensen hiertoe in staat waren, maar op basis van dit soort observaties kunnen we concluderen dat andere dieren dit ook kunnen. Dr. Osvath, de wetenschapper die Santino geobserveerd heeft, verklaart: “Ik weet bijna zeker dat er nog meer dieren zijn die dit soort gedrag vertonen, zoals dolfijnen.”

Maar Santino blijkt nog meer te kunnen dan alleen plannen maken voor de toekomst, zoals in het artikel te lezen is:
“Het is interessant om te zien dat Santino blijkbaar heeft geleerd om de zwakke plekken in het beton van de omheining op te sporen. Als er water in de scheuren kruipt en vervolgens bevriest, raken er stukken los en dat veroorzaakt een hol geluid als erop geklopt wordt. Men heeft Santino zachtjes op het beton van de stenen zien kloppen. Hij ging harder kloppen als hij stukjes beton los wilde maken en voegde deze brokken toe aan z’n munitie.”

Santino is te zien in het onderstaande filmpje. Wij van Dierenlevens.nl zijn het niet helemaal eens met het commentaar in dit filmpje. Ten eerste is de titel “Ondeugende chimpansee vertoont menselijk gedrag”, terwijl Santino helemaal niet ondeugend is. Volgens het artikel zal Santino naar binnen worden verbannen als hij doorgaat met z’n “ondeugende gedrag”. Santino woont al in een niet-natuurlijke omgeving en het is beter om z’n leefomgeving te verrijken in plaats van deze nog meer te beperken.

Dieren zijn in staat een heel ‘rijk’ leven te leiden en Santino’s verhaal laat zien hoe slim ze kunnen zijn. We moeten dieren de respectvolle behandeling geven die ze verdienen.

Bron van het verhaal: BBC News

Foto: Het personeel van de dierentuin noemt Santino “de Denker”

Doe-het-zelf orang-oetans

2011-07-25T12:40:00.000+02:00

We ontdekken steeds meer over dieren die ‘gereedschappen’ gebruiken in hun dagelijkse leven. Dieren die in een groep leven, kunnen dit soort vaardigheden van elkaar leren en aan elkaar doorgeven. Wetenschappers noemen dit fenomeen ‘culturele overdracht’.

Het eerste gedocumenteerde geval van wilde orang-oetans die gereedschappen maakten en gebruikten stamt uit 1996, en dit betrof een populatie orang-oetans in Indonesië. Ze gebruikten zelfgefabriceerde gereedschappen om insecten of zaden mee los te peuteren.

Wetenschappers vervolgden hun studie door te kijken hoe het gebruik van gereedschappen onderling verschilde tussen groepen orang-oetans die in verschillende regio’s leefden. Ze vergeleken zes groepen uit zes verschillende gebieden. Het bleek dat de populaties er verschillende gewoonten op nahielden en dat de verschillen tussen de gebieden die het verst uit elkaar lagen het grootst waren. Orang-oetans die in grotere groepen leefden en dus sociaal gezien toleranter waren gebruikten meer gereedschappen dan geïsoleerde groepen.

Dit onderzoeksmateriaal leek erop te wijzen dat gedragsverschillen cultureel bepaald waren. Ten eerste omdat de verschillen groter waren naarmate de groepen verder uit elkaar leefden en ten tweede omdat er meer gereedschappen werden gebruikt in een groep naarmate de groep socialer ingesteld was. Dus sociaal contact bevordert culturele overdracht.

In dit filmpje is te zien hoe orang-oetangs in een opvangcentrum het gedrag van mensen kopiëren door ze te observeren. Ze hebben geleerd hoe ze moeten kanoën, schilderen, zich met zeep moeten wassen en zelfs hoe ze een zaag moeten gebruiken!

Orang-oetans zijn fascinerende dieren, maar ze worden helaas bedreigd. Hun natuurlijk habitat, het regenwoud, wordt met de dag kleiner, omdat er nog steeds veel gekapt wordt ten behoeve van de hout- en landbouwsector (denk bijvoorbeeld aan palmolieplantages, palmolie wordt in veel producten over de hele wereld verwerkt). U kunt ervoor kiezen om producten te kopen waar geen palmolie in zit verwerkt. Sommige producenten gebruiken ook duurzaam geproduceerde palmolie.

Met dank aan het Tasikoki Wildlife Rescue Centre voor de foto's

Bronnen:
van Schaik C.P., Fox,E.A., Sitompul AF. (1996). Manufacture and use of tools in wild Sumatran orangutans – implications or human evolution. Naturwissenschaften 83: 186-188.

van Schaik C.P., Knott C.D., (2001) Geographic variation in tool use on Neesia fruits in orangutans. American Journal of Physical Anthropology 114:331-342

van Schaik C.P., van Noordwijk M.A., Wich, S.A. (2006) Innovation in wild Bornean orangutans (Pongo pygmaeus wurmbii). Behaviour 143: 839-876

van Schaik C.P., Ancrenaz M., Borgen G., Galdikas B., Knott C.D., Singleton I., Suzuki A., Utami S.S., Merrill M. (2003). Orangutan cultures and the evolution of material culture. Science 299: 102-105

Varken redt leven

2011-07-08T13:00:00.001+02:00

Lulu het hangbuikzwijn, is een echte heldin. Toen haar baasje een hartaanval kreeg in haar afgelegen vakantiehuisje is de dertien maanden oude Lulu onmiddellijk hulp gaan zoeken.

Ze heeft zichzelf door het ‘hondenluikje’ gewurmd, waarbij ze zich flink geschaafd heeft, en vervolgens is ze richting de weg gerend. Daarbij moest ze de omheinde tuin uit, en dat had ze tot dan toe nog nooit in haar eentje gedaan.Vervolgens is ze op de weg gaan liggen tot er een auto zou langskomen. Volgens ooggetuigen duurde het wel drie kwartier tot er een automobilist zo aardig was om te kijken wat er aan de hand was. Lulu heeft hem naar het huis geleid en met die actie heeft ze Jo Ann’s leven gered.

Lulu met op de achtergrond Jo Ann

Volgens een artikel was de hele wereld diep onder de indruk van Lulu’s moed en slimme actie. Lulu heeft media-aandacht van over de hele wereld gekregen (inclusief tv-opnames) en ze heeft een gouden medaille gekregen van de American Society for the Prevention of Cruelty to Animals.

Slimme Karta: een orang-oetan met een missie

2011-06-28T10:19:00.002+02:00

Karta, een 27-jarige orang-oetan, ontsnapte uit haar dierentuinverblijf door de draden van het schrikdraad met een stok zo te draaien dat er kortsluiting ontstond. Volgens Sky News “stapelde Karta vervolgens allerlei rommel op elkaar, zodat ze over een betonnen muur met glas kon klimmen”.

Karta kwam zelf binnen een uur alweer terug. De directeur van de dierentuin zegt dat Karta “heel vindingrijk” is. Ze zit altijd met grote interesse te kijken naar de medewerkers van de dierentuin die druk zijn met hun dagelijkse bezigheden, waarschijnlijk om te kijken of ze er wat van kan leren!

Veel dieren, waaronder grote mensapen, varkens en olifanten, hebben een bepaald soort intelligentie ontwikkeld waarmee ze optimaal gebruik kunnen maken van hun complexe leefomgeving. Orang-oetans leven in het wild in het Indonesische regenwoud, een van de plekken ter wereld met de grootste biodiversiteit.

Wij van Dierenlevens.nl zijn enigszins bezorgd over het feit dat er in de video wordt gezegd dat Karta’s vrijheid nu zal worden "beperkt". Voor de algehele veiligheid is dat natuurlijk beter, maar zo’n dierentuinverblijf is waarschijnlijk niet de beste omgeving voor haar. De dierentuin heeft duidelijk veel moeite gedaan om haar omgeving zo uitdagend mogelijk voor haar te maken, maar het feit dat ze is ontsnapt, zegt misschien wel genoeg. We moeten ons afvragen in hoeverre wij in staat zijn om complexe, grote dieren in gevangenschap in al hun behoeften te voorzien.

Onderschat een orang-oetan nooit
Dit is een anekdote over grote mensapen:
Als je een schroevendraaier aan een gorilla geeft, zal hij er even snel naar kijken en hem dan weggooien.
Als je een schroevendraaier aan een chimpansee geeft, zal hij er wel honderd toepassingen voor bedenken.
Als je een schroevendraaier aan een orang-oetan geeft, zal hij eerst doen alsof hij hem links laat liggen, maar als je weg bent, zal hij zich ermee uit z’n kooi bevrijden.

Op deze site kun je nog meer lezen over orang-oetans.

Onderschat ons niet

Dierentaal

2011-06-10T16:02:00.000+02:00

Als we met het word ‘taal’ een bepaald communicatiesysteem bedoelen, kunnen we zeggen dat dieren allerlei eigen talen spreken. Kippen hebben bijvoorbeeld meer dan 30 verschillende roepen die ze gebruiken om hun groep te wijzen op voedsel of gevaar. Kuikens communiceren vanuit het ei al met hun moeder, jonge hanen hebben een speciale ‘voedselroep’ om de hennen te laten weten dat er voedsel is gevonden en hennen maken een lieflijk kraaiend geluid als ze tevreden zijn.
Gezelligheid op het dorpsplein.
(c) Compassion in World Farming / Chi Keung Wong

Varkens zijn kletskousen; ze communiceren met geknor, gepiep, geronk, gesnuif, met kauwende geluiden en met het geklik van hun tanden. Zeugen hebben een speciale roep voor hun biggetjes als het tijd is om te zogen. Zeugen en biggen communiceren daarnaast met elkaar door middel van gepiep en gegrom en als biggen van hun moeder gescheiden worden, gaan ze om haar gillen. Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat zeugen sterker reageren op wanhopige kreten van koude, hongerige biggen dan op het geroep van grotere, meer weldoorvoede biggen.

Dieren begrijpen soms ook elkaars taal. Sommige dieren kunnen bijvoorbeeld de betekenis van de alarmroep van een andere dier begrijpen.

Honden en mensen leven al sinds mensenheugenis samen. Honden begrijpen vaak snel wat mensen bedoelen (waarschijnlijk halen ze de boodschap uit de toon waarop het gezegd wordt), maar mensen hebben aan de andere kant vaak moeite met de blaftaal van hun viervoeter. In dit boeiende filmpje (dat we te danken hebben aan de social networking site Petstreet) helpt communicatiespecialist John Rogerson ons om de boodschappen van onze trouwe viervoeters te ontcijferen.

Spotlijsters herkennen gezichten

2011-05-27T11:00:00.001+02:00

Spotlijsters kunnen razendsnel het gezicht van een individueel persoon herkennen die een gevaar vormt voor hun nest. Na relatief korte tijd kunnen de vogels iemand herkennen die hun heeft lastiggevallen en doen vervolgens alle moeite om deze persoon op afstand te houden, maar negeren hierbij andere voorbijgangers of vreemdelingen die in de buurt zijn.

Spotlijsters kunnen razendsnel individuen herkennen

Professor Doug Levey is zoöloog op de universiteit van Florida en heeft naar dit fenomeen onderzoek gedaan. “We weten niet of dit uniek is voor spotlijsters, maar we weten wel dat deze dieren dus een stuk intelligenter zijn dan we tot nu toe hebben gedacht. We weten al langer dat bijvoorbeeld kraaien en papegaaien zeer intelligente wezens zijn, maar deze vogels zijn relatief klein. Dit onderzoek werpt een heel ander licht op de intelligentie van vogels in het algemeen”, aldus Levey.

De spotlijsters in dit onderzoek leefden in een natuurlijke omgeving en volgens de onderzoekers is hun publicatie de eerste die laat zien dat “wilde dieren in hun eigen habitat individuen van een andere diersoort kunnen herkennen”.

Deze slimme vogels wijzen ons er op dat we de bijzondere vermogens van dieren moeten respecteren wanneer wij als mensen hun levens beïnvloeden.

Dieren die vooruit kunnen denken

2011-05-16T11:28:00.000+02:00

Chimpansees, gaaien en kippen maken plannen voor de toekomst. Chimpansee Santino, die in een Zweedse dierentuin woont, verzamelt stenen en maakt zelfs projectielen van beton om later naar bezoekers te slingeren.

Santino maakt plannen (met dank aan Mathias Osvath voor de foto)

Er is ook door middel van onderzoek gekeken of de westelijke struikgaai plannen voor de toekomst maakt. Tijdens dit onderzoek werden de gaaien in een kooi gehouden die was verdeeld in een gedeelte waar ze ontbijt kregen en een gedeelte waar ze geen ontbijt kregen. De gaaien in de geen-ontbijtkooi hadden uiteindelijk drie keer zoveel nootjes verzameld als de gaaien in de ontbijtkooi. Het lijkt er dus op dat ze door hadden dat ze de volgende ochtend geen eten zouden krijgen en daarom verzekerden ze zichzelf van een maaltijd.

Gaaien hebben verrassende capaciteiten. Foto: iStockphoto.com

Tot voor kort dachten wetenschappers dat alleen mensen dit soort vermogens bezaten, maar uit dergelijke onderzoeken blijkt dat dieren deze bijzondere eigenschappen ook bezitten.

Ook kippen houden rekening met de toekomst. Er is ooit een onderzoek uitgevoerd waarbij kippen een kleine hoeveelheid voedsel snel konden bemachtigen of konden wachten voor een grotere hoeveelheid. En wat bleek: de kippen besloten te wachten!

Vissen hebben ook gevoel

2011-04-29T10:44:00.003+02:00

Fishcount.org.uk is een boeiende nieuwe website die meer bewustzijn wil creëren over de gevolgen van de visvangst en die werkbare oplossingen aanreikt voor de toekomst. Naar schatting worden er elk jaar ongeveer 1 tot 3 biljoen (dus 1000 tot 3000 miljard) vissen gevangen. Maar helaas doen de meeste vangmethodes vissen absoluut geen goed en daarom proberen de oprichters van de website meer diervriendelijke alternatieven te promoten.

Het aantal viskwekerijen in de wereld groeit nog steeds. Maar aangezien de systemen waarmee de meeste kwekerijen werken maar al te vaak dierenleed veroorzaken, is het van groot belang dat het dierenwelzijn in deze sector op korte termijn meer aandacht gaat krijgen.

Er worden op de site diverse bewijzen aangedragen dat vissen intelligente dieren zijn; van wetenschappelijke studies tot een interessant filmpje over Comet de goudvis (zie het fimpje hieronder) die trucjes heeft geleerd. Hij kan voetballen, ringen apporteren, door een tunnel zwemmen en slalommen. Je kan het zo gek niet bedenken!

De website geeft ons een goed beeld van hoe vissen het ervaren om gevangen te worden, en legt bloot welke tekortkomingen de moderne vistechnieken hebben. Vissen worden vaak in hoog tempo in netten vanuit de diepe zee omhoog getrokken en door het grote drukverschil dat er dan ontstaat in de lichamen van de vissen, kan er letsel ontstaan aan hun organen. Daarna worden de vissen op een laag ijs gelegd totdat ze stikken. Als er met lange lijnen wordt gevist laten de vissers ze soms nog eens dagenlang hangen voordat ze aan boord worden gehaald. Dit resulteert in een langzame dood en het maakt de vissen kwetsbaar voor roofdieren. Het is niet moeilijk om je voor te stellen dat gevoelige schepsels hier vreselijk onder lijden.

Er wordt door veel mensen nog steeds gedacht dat vissen geen pijn en stress kunnen ervaren op dezelfde manier als landdieren en mensen. Maar steeds meer onderzoeken wijzen op het tegendeel, namelijk dat vissen en andere onderwaterdieren, zoals krabben, mogelijk dezelfde pijn en emoties ervaren als wij. Deze ontdekking werpt natuurlijk een heel ander licht op de manier waarop vissen worden behandeld die voor consumptie worden gevangen. Tot op heden zijn vistechnieken vooral toegespitst op snelheid en hoeveelheid en er wordt geen rekening gehouden met het leed van de dieren die gevangen worden.

Het aantal viskwekerijen in de wereld groeit nog steeds en aangezien de omstandigheden in deze kwekerijen veel dierenleed veroorzaken, is het essentieel dat er in de toekomst aandacht wordt besteed aan dierenwelzijn in deze sector. Vissen zijn wonderbaarlijke schepsels die onmisbaar zijn op onze planeet en nu we weten hoe gevoelig deze wezens zijn, is het des te belangrijker dat er snel iets verandert in deze industrie.

Neem eens een kijkje op www.fishcount.org.uk (engelstalig) of www.vissenbescherming.nl (nederlandstalig)!

Bonnie en Clyde, het vervolg

2011-04-15T11:25:00.000+02:00

Bonnie en Clyde zijn twee hondenvriendjes die onafscheidelijk zijn. In een artikel van de Daily Mail was al te lezen dat Bonnie de blinde Clyde “naar voedsel en water leidt en hem z’n hoofd op haar rug laat rusten als hij het even niet meer weet. Ze zijn onafscheidelijk en als Bonnie niet in de buurt is, verzet Clyde geen poot.”

Clyde en Bonnie

Bonnie en Clyde waren als zwervers gevonden, maar hebben inmiddels een liefdevol nieuw thuis gevonden. De One Show van de BBC heeft een speciale webpagina over deze hondenvriendjes: http://www.bbc.co.uk/blogs/theoneshow/onepassions/2009/07/bonnie-and-clyde-blind-dog-gui.html

Moederkippen voelen empathie voor hun kuikens

2011-04-01T13:52:00.001+02:00

Het is algemeen bekend dat hennen met kuikens beschermend en verzorgend optreden richting hun kroost. De moeders maken zich niet alleen druk om hun veiligheid en welzijn, maar ze voelen ook empathie, wat door wetenschappers wordt beschreven als ‘het zich kunnen verplaatsen in de gevoelens of de gedachtegang van een ander’.

Wetenschappers van de Universiteit van Bristol, in het Verenigd Koninkrijk, stelden moederkippen en kuikens bloot aan pufjes lucht. Wanneer de pufjes lucht op de moederkippen gericht waren, vertoonden deze tekenen van angst en werden ze alerter; ze streken minder vaak hun veren glad en de temperatuur van hun ogen daalde. Wanneer de wetenschappers de kuikens blootstelden aan de pufjes, vertoonden de moederkippen dezelfde verschijnselen, maar daarnaast ging ook hun hartslag omhoog en ze maakten meer klokkende geluiden richting hun kuikens, wat duidt op bezorgdheid.
Moederhennen voelen empathie voor hun kuikens

Onderzoeker Jo Edgar: “We hebben kunnen aantonen dat volwassen vrouwelijke vogels tenminste een van de essentiële kenmerken van ‘empathie’ bezitten; ‘het zich kunnen verplaatsen in de gevoelens of de gedachtegang van een ander’.

De onderzoekers gebruikten kippen voor dit onderzoek, omdat in de vee-industrie “kippen regelmatig worden blootgesteld aan soortgenoten die tekenen van pijn of stress vertonen. Dit wordt veroorzaakt door de routinematige praktijken in de intensieve veehouderij; de gevolgen hiervan zijn onder andere botbreuken en aandoeningen aan de poten."

Wetenschappers hebben in het verleden ook kunnen aantonen dat kippen kunnen anticiperen op toekomstige gebeurtenissen aan de hand van eerdere ervaringen en daar vervolgens naar handelen. Ze produceren namelijk meer dan 30 verschillende geluiden waarmee ze met elkaar kunnen communiceren en kippen kunnen tellen! Maar helaas wordt er in de intensieve veehouderij totaal geen rekening gehouden met deze bijzondere vermogens van kippen. Het feit dat nu is aangetoond dat kippen empathie voelen, bevestigt nog maar eens dat het ontzettend belangrijk is dat dieren in de veehouderij in een omgeving leven die hun natuurlijk gedrag niet in de weg staat en waarin ze een dierwaardig leven kunnen leiden. Dieren zijn uiterst gevoelige wezens en wat er met hen gebeurt, heeft invloed op hun welzijn.

Voor meer informatie over dierenwelzijn in de veehouderij en hoe u kunt helpen om de misstanden in de intensieve veehouderij een halt toe te roepen, ga dan naar de website van Compassion in World Farming.

Bronnen:
‘The foundations of empathy are found in the chicken'. Persbericht van de Universiteit van Bristol, uitgekomen op 9 maart 2011. http://bristol.ac.uk/news/2011/7525.html
‘Avian maternal response to chick distress’, J L Edgar, J C Lowe, E S Paul, C J Nicol, online publicatie voorafgaand aan het persbericht, Proceedings of the Royal Society B, 9 maart 2011.

Chimpansees helpen elkaar een handje

2011-03-18T10:43:00.001+01:00

In Japan hebben onderzoekers chimpansees hun maatjes uit de brand zien helpen op het moment dat deze hulp nodig hadden. Ze gaven ze bijvoorbeeld een stuk gereedschap vanuit een nabij gelegen hok. Maar het meest bijzondere was dat dit het vaakst gebeurde op het moment dat de chimpansee echt hulp nodig had en hier ook om vroeg en niet als hij of zij alleen met het stuk gereedschap wilde spelen. Dit laat zien dat chimpansees zich bekommeren om het welzijn van hun soortgenoten en hulp bieden, zelfs op de momenten dat ze er zelf geen voordeel bij hebben.

Maar niet alleen chimpansees kunnen hulp verwachten. Tijdens een onderzoek door Felix Warneken kwam naar voren dat chimpansees mensen op dezelfde manier helpen en hun een stok aanbieden als daarom gevraagd wordt. Via deze link zijn filmpjes te zien van beide experimenten. Scroll naar het einde van de pagina en klik op het eerste filmpje in de lijst (Supporting Information, Video S1).

Bronnen:
Yamamoto, S., Humle, T.,Tanaka, M. (2009) Chimpanzees Help Each Other upon Request, PLoS ONE, 4(10): e7416
Warneken, F., Hare, B., Melis, A.P., Hanus, D., Tomasello, M. Spontaneous Altruism by Chimpanzees and Young Children, PLoS Biol 5(7): e184

Varkens verdienen een beter leven

2011-03-04T10:43:00.002+01:00

Het is een wijdverspreid feit dat varkens intelligente en nieuwsgierige dieren zijn. In de natuur maakt een zeug een veilig nest voor haar biggen en de band tussen moeder en kind is ijzersterk.

Uit een recent onderzoek blijkt daarnaast dat varkens een zogenaamd ‘episodisch geheugen’ hebben. Dit is een specifiek soort geheugen dat duidt op hoogontwikkelde mentale vermogens.

Ondanks dat wij weten dat varkens intelligente en gevoelige dieren zijn, wordt het grootste deel van de varkens in de wereld in de vee-industrie gehouden. En als het dierenwelzijnsargument niet overtuigend genoeg is om hiermee te stoppen, dan zou het varkenspestargument dat zeker moeten zijn. Een vieze, overvolle stal met gestreste dieren is een ideale broedplaats voor virussen en bacteriën. (De link verwijst naar een filmpje op de site van CNN waarin varkenspestexpert dokter Michael Greger aan het woord komt.)

Op een scharrelboerderij of, nog beter, een biologische boerderij krijgen varkens een veel beter leven. Laten we hen ruimte, frisse lucht en een dierwaardig leven geven.

Een betere levenskwaliteit (foto: Compassion in World Farming / Martin Usborne)

Bijenhersenen overtreffen computer

2011-02-18T16:16:00.002+01:00

Uit een recent onderzoek van de Londense Royal Holloway University is naar voren gekomen dat bijen complexe wiskundige probleemstellingen kunnen oplossen waar computers dagen over kunnen doen.

Als een bij bloemen heeft ontdekt, zal hij vaker naar die plek teruggaan. Maar bijen bezoeken die ontdekte bloemen niet in een willekeurige volgorde of op de volgorde waarop ze ze hebben ontdekt. Bijen rekenen namelijk uit wat de kortste route is langs alle bloemen. Dat betekent dat ze het zogenaamde handelsreizigersprobleem kunnen oplossen. Dit houdt in dat je moet berekenen wat de kortste route is langs een bepaald aantal locaties als je alle gewenste locaties één keer wilt bezoeken. Een computer zal aan de hand van de lengte tussen alle locaties vergelijken welke route de kortste is.

Dr Nigel Raine van de faculteit biologie van de Royal Holloway University zegt hierover het volgende: “Foeragerende bijen lossen elke dag handelsreizigersproblemen op. Ze vliegen langs bloemen op verschillende locaties en aangezien het bijen veel energie kost om te vliegen, zoeken ze uit wat de kortste route is om energie te sparen.”

Wetenschappers hebben deze ontdekking gedaan aan de hand van een experiment met een groep bijen en een verzameling kunstbloemen. Nadat de bijen de bloemen hadden geïnspecteerd, bepaalden ze direct de kortste route tussen alle bloemen om zo tijd en energie te besparen. “Ondanks het feit dat bijen maar kleine hersenen hebben, zijn ze tot dit bijzondere prestaties in staat”, aldus Raine.

Bron:
Guardian.co.uk. ‘Bees’ tiny brains beat computers’. http://www.guardian.co.uk/world/2010/oct/24/bees-route-finding-problems. Sunday 24 October 2010 (Geraadpleegd op 2 November 2010).

Chimpansees en koeien hebben een eigen muzieksmaak

2011-02-07T10:56:00.000+01:00

De babychimpansee Sakura laat zien dat chimpansees van melodische muziek houden. Uit een experiment bleek dat Sakura liever naar een fijne melodie luisterde dan naar dissonante akkoorden.

Dit geeft ons wederom een fascinerend kijkje in de belevingswereld van chimpansees. In dit geval bevindt Sakura zich in gevangenschap, in een door mensen ontworpen leefomgeving die onnatuurlijk is voor een chimpansee. Het feit dat Sakura in deze omgeving weet wat haar te doen staat, namelijk haar muzieksmaak aangeven, bewijst dat chimpansees beschikken over een bepaalde mate van bewustzijn en intelligentie.

Maar Sakura is niet de enige die van zoetgevooisde klanken houdt. In 2001 is er een wetenschappelijk experiment gedaan om te bepalen hoe koeien reageerden op snelle beats en rustigere muziek. De onderzoekers zeiden hierover het volgende: “We hebben ontdekt dat rustige muziek de melkproductie bevordert. Misschien komt dit omdat de koeien, net als mensen, ontspannen bij het horen van rustige muziek.’”

Koeien houden van kalmerende muziek. Foto: Compassion in World Farming / Karen Playford

Ondanks het feit dat er steeds meer bewijzen worden geleverd voor het feit dat dieren ook beschikken over gevoel en intelligentie, lijken de meeste mensen dit maar moeilijk te kunnen accepteren. Men blijft vaak vasthouden aan de “mensen versus dieren”-opvatting die mensen zelf in het leven hebben geroepen.

Voorheen dacht men dat dergelijke keuzes en voorkeur voor muziek een "uniek menselijke eigenschap" was. Sakura en de koeien hebben het tegendeel bewezen!

Zo slim als een… rat!

2011-01-21T10:29:00.001+01:00

Ratten zijn waarschijnlijk een stuk slimmer dan we denken. Een groep ratten werd getraind om het verschil aan te geven tussen een lang geluid en een kort geluid door middel van een hendel.

Als ze het antwoord goed hadden, kregen ze veel snoep, als het antwoord fout was, kregen ze geen beloning. Als ze ervoor kozen om geen antwoord te geven, kregen ze een kleine hoeveelheid snoep, maar meestal was het antwoord goed. Als het te moeilijk was om het geluid als ‘kort’ of ‘lang’ te beoordelen, omdat het er precies tussenin zat, besloten de ratten geen antwoord te geven. Ze begrepen dus dat ze het risico liepen om een fout antwoord te geven.

Tot voor kort werd door wetenschappers aangenomen dat alleen mensen en sommige primaten in staat waren om dit soort beslissingen te maken. Dit bewijst maar weer dat dieren waarschijnlijk nog zo veel meer kunnen dan we denken.

Bonnie de bijzondere blindengeleidehond

2011-01-07T10:28:00.005+01:00

Bonnie en Clyde zijn twee Border Collies die onafscheidelijk zijn. Honden zijn sociale dieren, dus gezelschap is heel belangrijk voor ze, maar deze band is wel heel bijzonder: Bonnie is namelijk de blindengeleidehond van Clyde.

In een artikel van de Daily Mail is te lezen dat Bonnie Clyde “naar voedsel en water leidt en hem z’n hoofd op haar rug laat rusten als hij het even niet meer weet. Ze zijn onafscheidelijk en als Bonnie niet in de buurt is, verzet Clyde geen poot.”

Clyde en Bonnie

Bonnie en Clyde werden als zwerfhonden gevonden. Het lijkt erop dat ze tijdens een storm verdwaald zijn geraakt, maar tot nu toe heeft nog niemand zich voor ze gemeld. Gezien hun ijzersterke band moeten deze twee dan ook zeker samen geplaatst worden bij een nieuw baasje.

Sneeuwpret voor makaken

2010-12-21T11:46:00.001+01:00

Omdat het bijna kerst is, wilden we u dit schattige verhaal over Japanse makaken niet onthouden. Jonge makaken schijnen sneeuwballen te maken en naar elkaar te gooien, net als mensen! Wetenschappers hebben geen andere reden ontdekt waarom ze dit zouden doen, behalve dat het leuk is!

Een ander leuk feitje is dat Japanse makaken in de jaren zestig mensen zagen baden in thermale baden en ze dit blijkbaar op een idee heeft gebracht. Sindsdien zijn deze apen regelmatig te vinden in de hete baden, vooral in de winter: een ontspannend en sociaal gebeuren!

Dit bewijst maar weer eens hoe menselijk dieren zijn, en andersom. Of we nu een vacht hebben, veren of kleren: plezier maken willen we allemaal.

We wensen u een ‘Compassionate Christmas’!

Bronnen:
- Uhlenbrook, C. (2008) Animal life the definitive visual guide to animals and their behaviour, Dorling Kindersley, Londen.
- Primate Info Net (2009) (geraadpleegd op 24 december 2009)
BBC Worldwide, Monkeys Relaxing

Mila de walvis redt duiker in nood

2010-12-10T10:14:00.001+01:00

Mila is een witte dolfijn en ze woont in een aquarium in Harbin, in het noordoosten van China. Ze woont in een ijskoud bad waar ook wel eens duikers in zwemmen. Op een zeker moment raakte een vrouwelijke duiker, Yang Yun, in de problemen in het ijskoude water. Ze kon niet meer naar boven komen. Maar opeens voelde ze dat ze naar boven werd geduwd: ze werd gered door Mila.

Volgens berichten had Mila gezien dat ze in de problemen raakte en gebruikte haar gevoelige dolfijnachtige neus om Yun weer veilig boven te krijgen. Eén van de werknemers van het aquarium verklaarde: “Mila zag eerder wat er aan de hand was dan wij. Het is een gevoelig dier dat veel met mensen in aanraking komt en deze vrouw heeft waarschijnlijk haar leven aan haar te danken.”

Witte dolfijnen zijn heel sociale dieren en omdat ze zo praterig zijn, worden ze ook wel zeekanaries genoemd. Ze leggen onder ijs grote afstanden af in de Noordelijk IJszee en dan is het handig om goed met elkaar te kunnen communiceren om de groep te kunnen bijhouden en elkaar van alles op de hoogte te houden. Jammer genoeg is ook de witte dolfijn een bedreigde diersoort.

Op de website van National Geographic is interessante informatie te vinden over de witte dolfijn.

Dansende bijen

2010-11-26T13:13:00.004+01:00

Bijen zijn sociale dieren waarvan is aangetoond dat ze samenwerken met andere individuen in hun kolonie. Werksters (de steriele vrouwtjes) hebben veel verschillende taken binnen de kolonie. Een van die taken is het verzamelen van voedsel. Ze verlaten de kolonie op zoek naar nectar (hun energiebron waar ze honing van maken) en pollen (hun proteïnebron) van bloeiende planten.

Zodra de werkster pollen of nectar heeft gevonden, komt ze terug naar de kolonie en begint een ingewikkeld dansje op te voeren op de verticale oppervlakte van de bijenraat. Karl von Frisch ontdekte dat deze dans dient om soortgenoten te informeren over de locatie van het voedsel. Als het voedsel relatief ver van de korf is (wat het vaak is) voeren de bijen een ‘waggeldansje’ op om twee belangrijke zaken te communiceren: de afstand van de vindplek en de locatie van het voedsel.

Een werkbij die een ‘waggeldansje’ opvoert, beweegt in een achtvorm. Ze beweegt haar lichaam al zoemend van links naar rechts, terwijl ze in een rechte lijn loopt. Dan maakt ze een draai naar rechts tot haar beginpunt en waggelt weer vooruit. Vervolgens maakt ze een draai naar links en waggelt tot ze weer bij haar beginpunt is. Dit herhaalt ze een aantal keer.

De lengte van de rechte lijn geeft aan hoe ver de nectar of pollen verwijderd zijn van de bijenkorf: hoe groter de afstand, hoe langer ze in een rechte lijn zal waggelen. De richting waarin de bij begint te dansen geeft de richting aan waarin de bloemen zich bevinden. Als de bloemen zich op 30 graden rechts van de zon bevinden, zal de werkster 30 graden rechts van het midden met haar dans beginnen.

Het dansje werkt als een soort taal. Aan de hand van het dansje van de werkster kunnen de andere bijen bepalen waar de voedselbron zich bevindt. Dankzij hun reukvermogen kunnen ze bovendien bepalen wat voor soort voedsel er te vinden is. Deze vorm van communiceren is misschien wel de meest complexe vorm van sociaal gedrag dat in het dierenrijk te vinden is.

Bekijk hier dit prachtige filmpje over deze bijen.

Bronnen:
Frisch, K.V., (1967). The Dance Language and Orientation of Bees. Cambridge: The Belknap Press of Harvard University Press

Gould, J.L., and Gould, C.G., (1988). The Honey Bee. New York: Scientific American Library, W.H. Freeman

Kapucijneraapjes: eerlijk zullen we alles delen

2010-11-15T11:01:00.000+01:00

In de BBC-documentaire “Capuchins: The Monkey Puzzle” uit 2007 zijn twee kapucijneraapjes te zien die op een aandoenlijke manier tonen dat ze kunnen samenwerken en eerlijk willen delen.

In het eerste experiment werkten de aapjes samen om een probleem op te lossen met behulp van gereedschap. Aan de ene kant van een transparant scherm staat een doos hazelnoten en aan de andere kant ligt de vuursteen waarmee de deksel van de doos kan worden gehaald. Een van de apen heeft de steen, maar kan niet bij de noten, een andere heeft de doos noten, maar kan niks beginnen zonder de steen. De aapjes besluiten samen te werken: de één geeft de ander de steen, zodat de doos kan worden opengemaakt. Vervolgens verdeelt het aapje de hazelnoten eerlijk: drie voor zichzelf en drie voor z’n ‘teamgenoot’. Zonder samen te werken, hadden de kapucijneraapjes de puzzel nooit kunnen oplossen.

Ook in het tweede experiment gaven de aapjes blijk van gevoel voor eerlijkheid. Ze werden getraind om een witte munt in te leveren in ruil voor eten. Toen de twee aapjes een ongelijke beloning kregen, wilde het aapje dat de minder lekkere beloning kreeg, de beloning niet eens hebben. Hij bleef liever hongerig dan dat hij akkoord ging met een ongelijke beloning.

Bekijk hier het filmpje:

Bron:
BBC Two documentaire “Capuchins: The Monkey Puzzle”, 22 September 2007, 18:30.

Schapen kiezen dezelfde vrienden

2010-10-29T09:59:00.003+02:00

In Groot-Brittannië staat The Farm Animal Sanctuary, een opvangtehuis voor boerderijdieren. Er leven een paar honderd schapen die zich gedurende een periode van tien jaar op een natuurlijke manier hebben verdeeld over twee kuddes van elk rond de tweehonderd schapen. In de winter zitten ze allemaal bij elkaar in een aantal grote schuren. Maar elk jaar in de lente, als ze weer naar buiten mogen, groeperen ze zich in bijna exact dezelfde groepen als het jaar daarvoor.

Copyright: Compassion in World Farming / Elli Goodlet

Keith Kendrick, wetenschapper op de universiteit van Cambridge, heeft ontdekt dat schapen meer dan 50 gezichten van ‘vrienden’ kunnen onthouden gedurende een periode van twee jaar.

Deze ontdekkingen bewijzen maar weer dat schapen een ingewikkeld sociaal systeem hebben en dat het belangrijk is dat de moderne veehouderij hier rekening mee houdt. Schapen worden vaak van hun vrienden gescheiden tijdens het transport of in het slachthuis. Wij van Compassion in World Farming vinden het erg belangrijk dat er rekening wordt gehouden met de gevoelens van dieren gedurende hun hele leven.

Bronnen:
The Farm Animal Sanctuary, Evesham, UK.
Kendrick, K. et al. (2001) Sheep don’t forget a face. Nature, 414 (6860): 165-6.

Hans het slimme paard

2010-10-15T10:09:00.005+02:00

Paarden zijn erg goed in het lezen van lichaamstaal van mensen. Een paard dat ‘Clever Hans’ (Slimme Hans) genoemd werd, kon zelfs antwoord geven op rekensommen door met z’n hoef te tikken. Aan de hand van subtiele signalen die de vragensteller hem gaf, kon Hans antwoord geven op de vraag, maar deze persoon gaf hem deze signalen niet bewust. Hij registreerde kleine veranderingen in de gezichtsuitdrukking of ademhaling en vervolgens kon Clever Hans het goede antwoord geven.

Slimme Hans

Het publiek dacht in eerste instantie dat het paard zelf de som kon uitrekenen en waren een beetje teleurgesteld toen ze hoorden dat hij simpelweg lette op de lichaamstaal. Maar het feit dat Hans zo goed lichaamstaal kon lezen, is op zichzelf natuurlijk al verbazingwekkend. Hij zag kleine veranderingen in het gedrag van de vragensteller die mensen niet konden zien.

Pas na veel experimenten zagen mensen pas wat Hans al de hele tijd zag. Niet alleen paarden letten meer op ons dan we denken. Schapen hebben bijvoorbeeld een duidelijke voorkeur voor de gezichten van mensen die lachen in plaats van boos en gestrest kijken. Je kunt je dus gaan afvragen in hoeverre dieren onze gedachten kunnen lezen.

Bronnen:
Clever Hans (website van de BBC)
McGreevy (2004) Equine Behaviour: A Guide for Veterinarians and Equine Scientists.

Emotionele schapen

2010-10-04T13:53:00.003+02:00

Dierenwelzijn is ontzettend belangrijk, omdat dieren emoties kunnen voelen zoals angst, pijn, vreugde en tevredenheid. Een aantal wetenschappers heeft zich toegelegd op het bestuderen van de verschillende emoties die dieren kunnen voelen. De uitkomsten van hun onderzoek ondersteunen onze campagnes om mensen ervan bewust te maken dat dieren meer kunnen voelen dan we denken.

Tot voor kort werd gedacht dat het onmogelijk was om emoties bij dieren te meten. Men dacht dat wetenschappers soms onterecht menselijke emoties toedichtten aan dieren (antropomorfisme). Maar wetenschappers als Frans de Waal zijn bezig met baanbrekend onderzoek op het gebied van emoties bij dieren. Volgens deze groep wetenschappers is het zeer belangrijk om de overeenkomsten te zien tussen menselijke en dierlijke emoties.

Tijdens hun onderzoek zijn dezelfde technieken gebruikt als in de menselijke psychologie. Bij mensen kunnen we een emotie aflezen van iemands gezicht. Bij schapen hebben de wetenschappers gelet op de positie van hun oren.

Verrassing, verveling en voorspelbaarheid hebben een effect op de stand van de schapenoren. Als het schaap bepaalde verwachtingen had van een situatie, of het gevoel had macht te hebben over een bepaalde situatie, bracht dit een bepaalde reactie teweeg. Dit gebeurde ook als de schapen angst, boosheid, woede, wanhoop, verveling, afschuw en geluk voelden.

Schapen vertonen op dit vlak dus veel overeenkomsten met mensen en de onderzoekers zijn ervan overtuigd dat schapen deze emoties ook daadwerkelijk voelen, en niet alleen maar tonen.

Bron:
Veissier, I., Boissy, A., Desire, L., Greiveldinger, L. (2009) Animals’ emotions: studies in sheep using appraisal theories. Animal Welfare: 18, pp 347-354.

Gorilla’s spelen tikkertje

2010-09-20T11:29:00.001+02:00

De meesten van ons hebben vroeger als kind (of misschien ook als volwassene!) wel eens tikkertje gespeeld. Onderzoekers van de universiteit van Portsmouth hebben recentelijk ontdekt dat gorilla’s dit spelletje ook spelen.

Ze raken hun speelkameraadje aan en rennen vervolgens weg. Soms spelen er ook meerdere gorilla’s mee en worden de rollen regelmatig omgekeerd, net als bij ons. Misschien spelen ze niet precies hetzelfde spelletje, maar het lijkt er in ieder geval sterk op.

Marina Davila Ross, een van de onderzoekers, denkt dat tikkertje spelen een manier is voor de gorilla’s om uit te vinden hoe ze in bepaalde sociale situaties met elkaar om moeten gaan. Het kan bijvoorbeeld zijn dat ze na een zacht tikje niet gelijk wegrennen, maar als die tik iets harder is, doen ze dat wel. Dit is voor de gorilla’s wellicht een manier om de grenzen van sociaal acceptabel gedrag af te tasten. Als je in een groep leeft, is dit erg belangrijk.

Het is dus goed mogelijk dat gorilla’s, net als mensenkinderen, aan de hand van dit soort spelletjes leren hoe ze op latere leeftijd met elkaar om moeten gaan. Maar het is vooral heel erg leuk!

Bron:
Van Leeuwen, E., Zimmermann, E. en Davila Ross, M. (2010): ‘Responding to inequities: gorillas try to maintain their competitive advantage during play fights’, Biology Letters.

Giechelende ratten

2010-09-03T12:20:00.000+02:00

Jonge ratten houden wel van een spelletje. Als ze zachtjes worden gekieteld, maken ze een piepend geluidje. Ze vinden het prettig om door mensen gekieteld te worden en omringd te worden door andere piepende jonge ratten.

In dit filmpje zijn ratten te zien die worden gekieteld.

Professor Marc Bekoff vertelt dat jonge ratten enorm van stoeien houden. Ze zitten achter elkaar aan, worstelen en boksen met elkaar en springen bovenop elkaar. Als ze spelen, gebruiken ze bepaalde regels om aan te geven dat het om een spelletje gaat. Met hun snuit wrijven ze zachtjes in de nek van hun speelkameraadje, waarna het speelkameraadje probeert weg te komen. Dit doen mensen ook als ze niet gekieteld willen worden.

Als ratten vechten, gebruiken ze een heel ander signaal dan het zachtjes wrijven in de nek: ze bijten in elkaars billen!

Er bestaat dus een bepaald communicatiesysteem onder ratten en dit bevestigt maar weer dat dieren vaak intelligenter en gevoeliger zijn dan we denken.

Kippen kunnen tellen

2010-08-17T10:58:00.006+02:00

Kuikens die nog maar 3 à 4 dagen oud zijn kunnen optellen en aftrekken. In een wetenschappelijk onderzoek werd getest of jonge kuikens konden bepalen hoeveel plastic balletjes ze voor zich hadden liggen.

In natuurlijke omstandigheden leven kippen en kuikens in kleine groepen. Het is waarschijnlijk dat het kunnen optellen op zo’n jonge leeftijd van levensbelang voor ze is.

Moederkip en kuikens. Foto: Compassion in World Farming / Gordon Ratcliffe

Een ander onderzoek wijst uit dat een aantal soorten apen en honden ook kunnen tellen en dat ‘apen in hun hoofd op bijna dezelfde manier optellen als universiteitsstudenten!’

Varkens zijn computers te slim af

2010-08-06T10:21:00.001+02:00

Op sommige varkensboerderijen wordt een geautomatiseerd systeem gebruikt voor het voeden van zwangere zeugen. Elke zeug krijgt een halsband om die ervoor zorgt dat elke zeug haar eigen portie eten krijgt. Het is niet verbazingwekkend dat sommige zeugen de halsband probeerden af te krijgen. Maar andere slimme varkens kregen door dat als ze een afgeworpen halsband meenamen naar de voederruimte ze een extra maaltijd kregen!

De boer moest de varkens die hun halsband hadden afgeworpen een nieuwe geven, anders zouden ze helemaal geen eten krijgen. Het Tv-programma ‘Clever Critters’ heeft deze varkens gefilmd en het filmpje kun je hier bekijken:

In de clip wordt verteld dat de zeugen één maaltijd per dag krijgen. Ze hebben ook stro tot hun beschikking, iets wat heel belangrijk is voor varkens. Maar blijkbaar hebben sommige van de varkens toch nog honger en zoeken ze een manier om zichzelf te vermaken tijdens hun zwangerschap. Het is bewonderenswaardig om te zien hoe ze hun intelligentie gebruiken en het systeem zo te slim af zijn!

Varkens zijn intelligent en nieuwsgierig en hebben een interessante
leefomgeving nodig. Foto: Compassion in World Farming / Martin Usborne

"Een kat kijkt neer op de mens, een hond kijkt op tegen de mens,

maar een varken kijkt de mens recht in zijn ogen
en ziet zijn gelijke."

Winston Churchill

Een ongewone vriendschap

2010-07-23T11:54:00.002+02:00

Honden zijn niet alleen beste maatjes met mensen. De hond Bella is beste vrienden met olifant Tarra op het olifantenopvangcentrum in Tennessee. Hier kun je hun bijzondere verhaal zien:

Het bijzondere verhaal van koe Floss

2010-07-09T10:12:00.001+02:00

Floss werd gescheiden van haar kalf en verkocht op een veemarkt, maar blijkbaar had ze andere plannen. Ze ontsnapte van haar nieuwe boerderij en legde bijna 100 kilometer af.

Koeien hebben een sterke band met hun kalveren en misschien is ze ervandoor gegaan om haar kalf te zoeken. Floss heeft de negen daaropvolgende maanden zichzelf weten te redden. Overdag hield ze zich schuil en ’s nachts zocht ze naar voedsel. Ze struinde bergen vuilnis af en vond soms wat hooi. Ze heeft het niet makkelijk gehad; verschillende mensen hebben haar proberen aan te rijden of neer te schieten.

Twee plaatselijke vrouwen hebben uiteindelijk besloten om Floss te helpen. Ze hebben haar voedsel gebracht en hebben 600 euro opgehaald om haar van de boer te kopen en haar naar Hillside te brengen, een dierentehuis. Eén van de redders zei: ‘Het was zo'n mooi gezicht toen Floss de trailer uit draafde. Dit verdient ze echt, ze heeft lang genoeg voor zichzelf moeten zorgen.’

Koeien hebben een sterke familieband met hun kalfjes.
Foto: Compassion in World Farming / Martin Usborne

Laboratoriumratten worden weer wild

2010-06-25T11:59:00.001+02:00

Er bestaat een prachtige Engelse film over ratten die in gevangenschap zijn opgegroeid die worden uitgezet in een semi-wilde habitat. De ratten zijn nakomelingen van vele generaties ratten die in een laboratorium zijn geboren. Ze werden vrijgelaten in een ‘boerderijomgeving’ om te zien hoe ze zouden reageren op een natuurlijke omgeving en of ze zouden weten wat ze moesten doen om te overleven. Zoals de commentator al zegt: ‘Het is de eerste keer dat ze de lucht zien.’ In deze geweldige film kun je de ratten volgen tijdens hun ontdekkingstocht.

Hieronder staat een link naar het eerste hoofdstuk ‘De vrijlating’. De andere hoofdstukken zijn op www.ratlife.com te zien. De moeite waard!

Berdoy, M. 2002. The Laboratory Rat: A Natural History. Film. 27 minuten. www.ratlife.org

Hyena’s zijn prima teamspelers

2010-06-11T09:41:00.000+02:00

Het vermogen om samen te werken met soortgenoten wordt over het algemeen gezien als een teken van intelligentie en als iets dat voorbehouden is aan mensen. In een recente studie is echter aangetoond dat hyena’s perfecte teamspelers zijn. Tijdens groepsopdrachten behaalden ze in 100% van de gevallen hun doel. Ze moesten samenwerken om voedsel te pakken te krijgen van een platform waar ze alleen niet bij konden. De onderzoekers zagen zelfs verandering in het gedrag van een hyena die de puzzel al eerder had opgelost ten opzichte van eentje die dat nog niet had gedaan, alsof de één de puzzel aan de ander uitlegde.

Teamspelers. Foto: Tim Vickers

Bron:
Drea, C. M., Carter, A. N. (2009) Co-operative problem solving in a social carnivore, Animal Behaviour, 78: 967-977.

Kraaien gebruiken gereedschap

2010-05-28T10:36:00.005+02:00

De zogenoemde wipsnavelkraai is uitermate handig in het oplossen van problemen en het kiezen van het juiste gereedschap.

In eerdere experimenten ontdekte men al dat deze kraaien konden uitvogelen hoe ze met een bepaald soort gereedschap, zoals een haakje, voedsel konden pakken. Er werd ook geconstateerd dat ze soms stukjes metaal gingen buigen als er geen haakje beschikbaar was. In een recent onderzoek hebben kraaien zelfs een puzzel weten op te lossen waarbij ze verschillende soorten gereedschap moesten gebruiken in de juiste volgorde.

In de testruimte lagen vier transparante buizen. In één buis zat de prijs: iets lekkers wat de kraai niet kon pakken, maar wel kon zien. In de andere buizen zaten stokjes van verschillende lengtes met haakjes, ook hier kon de kraai niet bij. Er lag tenslotte een los klein stokje met een haakje in de testruimte, zodat de kraai een begin kon maken met deze moeilijke puzzel, met de lekkernij als beloning.

De kraai heeft volledig zelfstandig uitgedokterd dat ze het kleinste stokje nodig had om de iets grotere te pakken, en vervolgens die nodig had om de grootste te pakken. Met het grootste kon ze uiteindelijk bij de lekkernij.

Onderzoekers van de universiteit van Oxford hebben het gebruik van gereedschappen bij de wipsnavelkraai in het wild geobserveerd. Ze gebruiken gereedschappen voor allerlei doeleinden, zoals voor het vissen naar larven in dood hout. Voor sommige klusjes gebruiken ze zelfs vaker een stuk gereedschap dan hun snavel. Net zoals de kraaien die de laboratoriumtest deden, lijken de wilde kraaien het juiste stuk gereedschap voor de juiste klus te kunnen selecteren. Voor diepere gaten gebruiken ze langere instrumenten en ze gebruiken liever bladsteeltjes dan dunne takjes. Volwassen kraaien zijn behendiger in het gebruik van gereedschap dan jongere kraaien. Het lijkt er dus op dat ze over het vermogen beschikken om zichzelf iets aan te leren en hun technieken gedurende hun leven te verfijnen.

Bronnen:
1.Bluff, L.A., Troscianko, A., Weir, A.S., Kacelnik, A., Rutz, C. (2010) Tool use by wild New Caledonian crows at natural foraging sites. Proceedings of the Royal Society B. doi: 10.1098/rspb.2009.1953

2. Behavioural Ecology Research Group at Oxford University

Koeien hebben de lente in hun bol

2010-05-14T10:26:00.004+02:00

Het lijkt erop dat deze melkkoeien heel blij zijn om weer uit de stallen gelaten te worden na het lange binnenzitten tijdens de winter. In de video is te zien hoe ze genieten van hun vrijheid!

Boer John Humphrys vertelt het volgende (en als je de video bekijkt, weet je precies wat hij bedoelt): “Ze rennen over het veld en schoppen met hun poten in de lucht. Ze hebben zes maanden in stallen geleefd en op beton moeten staan. Nu voelen ze het gras weer onder hun voeten. Het lijkt echt alsof ze de lente in hun bol hebben. Je wordt er helemaal blij van als je het ziet.”

Supervarken

2010-05-03T11:31:00.007+02:00

Sue is een 6 maanden oud (mannelijk) varken en hij haalt zulke slimme trucjes uit dat hij de harten steelt van media van over de hele wereld. Zo ontdekte hij dat honden wat lekkers kregen tijdens hun behendigheidstraining en begon ze na te doen!

Sue woont in een dierenopvangcentrum in Groot-Brittannië. Zijn eigenaar vertelt: “Hij doet probleemloos mee met de hondenbehendigheidstraining. Hij zigzagt heen en weer, draaft en neemt hindernissen als pylonnen, tunnels en schansen. Iedereen is altijd stomverbaasd, behalve ik, want ik houd al jaren varkens en ik weet dat ze heel leergierig zijn.”

Varkens moeten ook uitrusten!
Foto: Istockphoto.com

Nog zo’n slim varken is Lulu, die het leven redde van haar menselijke maatje.

‘Beroemdheden’ zoals Sue en Lulu leren ons dat varkens intelligent zijn en geïnteresseerd in hun omgeving. Het benadrukt eens te meer dat hoe wij varkens behandelen van levensbelang voor hen is. Toch behoren varkens tot de meest intensief gehouden dieren ter wereld. De miljoenen varkens die elk jaar voor hun vlees gefokt worden, hebben een kort en soms pijnlijk leven in een kaal betonnen hok. Jonge varkens ervaren nooit daglicht of frisse lucht. Ze zijn niet in staat zich op een natuurlijk manier te gedragen en zijn gemakkelijk verveeld en gefrustreerd. Boerderijen met een hogere welzijnsstandaard, zoals scharrel- of biologische boerderijen geven de dieren een kans op een beter leven.

Biologische boerderijen kunnen de dieren een betere kwaliteit van leven geven.

Ook dierenoma's helpen

2010-04-16T11:25:00.010+02:00

Deze aflevering van onze Dierenlevens-blog gaat over dieren die bijspringen in de opvoeding als de moeder in moeilijkheden komt. Oma’s kunnen ons hier nog een boel over leren. Onze dank gaat uit naar een van onze donateurs die ons op het volgende verhaal heeft gewezen. Haar buurman had thuis twee generaties geiten. Toen een van de jongsten een kleintje kreeg, wist ze niet wat ze ermee aan moest. Het kleine geitje werd zelfs meerdere malen naar de tepel gebracht, maar de twee leken maar geen band met elkaar te kunnen opbouwen.

De grootmoeder zag dit allemaal gebeuren en besloot een handje te helpen. Ze produceerde zelfs melk voor de zuigeling. Langzaamaan is zij de zorg voor de kleine gaan afwisselen met de moeder. Ze bleef de moeder bijstaan en zorgde dat het geitje altijd genoeg eten had.

Onlangs was er nog een ander bericht in het nieuws over helpende oma’s. Tijdens een Japans onderzoek naar wilde makakenfamilies werd er iets interessants ontdekt. Een grootmoedermakaak nam de zorg over van haar kleinkind toen de moeder verdwenen was. Ze droeg het kleintje, verzorgde en zoogde het, terwijl ze waarschijnlijk geen melk produceerde. Misschien stelde het zuigen op zich het kleintje al gerust.

Van generatie op generatie

Toen de moeder na verloop van tijd terugkwam (waarschijnlijk na 6-14 dagen) nam ze de zorgtaken weer over. In deze groep heeft men ook nog een andere oma de zorg gedeeltelijk zien overnemen van een moeder die moeite had met de opvoeding. In dit geval produceerde de grootmoeder wel melk.

Het belangrijkste wat we hieruit kunnen opmaken is dat de grootmoeders bereid waren om heel snel bij te springen, maar geen bezitterig gedrag vertoonden ten opzichte van de kleine. In beide gevallen hadden ze geen problemen met het verdelen van de zorg of het teruggeven van het kleintje aan de moeder zodra de klus geklaard was. Dit toont aan dat ze haarfijn aanvoelen wat in zo’n situatie het beste is. Dat is heel wat anders dan het simpelweg ‘overnemen’ van een kleintje dat in de steek gelaten is.

Bronnen:
BBC News – Grandmother Monkeys care for baby

Nakamichi, M., Onishi, K. en Yamada, K. (2009) Old grandmothers provide essential care to their young granddaughters in a free-ranging group of Japanese monkeys (Macaca fuscata) Primates, Online first. 10.1007/s10329-009-0177-7

De band tussen moeder en kind

2010-04-02T10:53:00.006+02:00

In de commerciële veehouderij worden jonge dieren zoals biggetjes en kalfjes al zeer vroeg gescheiden van hun moeder. De zoogtijd en de omstandigheden waarin deze jonge dieren opgroeien kan invloed hebben op hun geestelijk en lichamelijk welzijn.

Deze zeug en haar biggen genieten van betere leefomstandigheden.
Foto: Compassion in World Farming / Martin Usborne

Dieren die opgroeien in een interessantere en meer uitdagende omgeving zijn zelfverzekerder en leven harmonieuzer samen met hun soortgenoten. Ook lijken vrouwtjes minder moeite te hebben met het opvoeden van hun kroost, als ze de mogelijkheid daartoe krijgen. Biggen die - voor en na het spenen - naar buiten kunnen, blijken bijvoorbeeld minder problemen te hebben dan biggen die altijd binnen, in kale hokken zitten.

Biggetjes hebben hun moeder nodig
In de intensieve veehouderij worden biggetjes bij hun moeder weggehaald als ze ongeveer 2 tot 4 weken oud zijn. Op deze leeftijd zijn ze nog steeds afhankelijk van hun moeder wat betreft voeding, moederlijke zorg en bescherming. In de natuur beslaat de zoogtijd al gauw zo’n 3 tot 4 maanden.

Hoe jonger de biggetjes zijn als ze gescheiden worden van hun moeder, hoe meer ze zullen gillen om hun moeder, uit hun hok proberen te springen en hun neus tegen de buik van andere biggen wrijven, wat wonden kan veroorzaken. Dit is waarschijnlijk een poging om een tepel te vinden of lichamelijk contact met de moeder te zoeken. Biggen van 8 weken oud die in een semi-natuurlijke omgeving leven, vertonen dit heftige gedrag niet, maar wereldwijd is dit op commerciële boerderijen aan de orde van de dag.

Melkkalfjes
Melkkalfjes worden op commerciële boerderijen vaak al een paar uur na de geboorte van hun moeder gescheiden, terwijl de natuurlijke zoogtijd 9 à 11 maanden is. Koeien die van hun kalf gescheiden zijn zie je vaak onrustig heen en weer lopen en loeien, blijkbaar op zoek naar hun kalf. Op deze leeftijd vertonen kalfjes ook vaak gestrest gedrag.

De vitale band tussen moeder en kind. Foto: Compassion
in World Farming / Karen Playford

Wetenschappers keken ook naar de langetermijneffecten die de scheiding had op het kalf. Als ze vlak na de geboorte van de moeder gescheiden worden, roept het kalf misschien niet vaak om de moeder, maar het kan zeker effect hebben op de gezondheid en ontwikkeling op lange termijn. Als kalfjes pas na lang samenzijn bij hun moeder worden weggehaald, zullen ze op dat moment meer overstuur zijn, maar voor hun langetermijnontwikkeling en zelfverzekerdheid is dit beter.

Inktvis presenteert tropische verrassing

2010-03-19T11:52:00.005+01:00

Geaderde octopussen zijn bijzondere onderwaterbewoners. Onderzoekers uit Melbourne hebben ontdekt dat ze verrassende fratsen uithalen met lege kokosnoten.

De octopus zoekt naar doppen van kokosnoten die door mensen zijn weggegooid, verzamelt ze onder het lichaam en draagt zo de kokosnoten soms wel 20 meter met zich mee, wat een klungelig loopje tot gevolg heeft. De wetenschappers noemen dit ‘steltenlopen’, omdat de octopus tijdens het dragen zo raar op zijn poten loopt.

Al deze moeite is niet voor niets, de octopus heeft op deze manier namelijk altijd een draagbaar ‘pantser’ bij zich. Als er plotseling gevaar dreigt, kan de octopus snel tussen twee kokosnoothelften wegkruipen. Het is camouflage en bescherming in één.

Een bijzonder fenomeen; het gebruik van gereedschappen bij dieren duidt namelijk op een hoog intelligentieniveau, omdat ze vooruit denken. Er werd gedacht dat alleen de mens over dit vermogen beschikte, maar er worden ook steeds meer dergelijke verrassende capaciteiten bij dieren ontdekt. Ze denken vaak heel zelfstandig.

Wederom een schitterend verhaal uit het dierenrijk dat nog vele wonderbaarlijke verrassingen voor ons in petto heeft.

Met dank aan ITN (Independent Television Network).

Bron:
Finn, J. K., Treganza, T. and Norman, M. D. (2009) Defensive tool use in a coconut – carrying octopus, Current Biology, 19 (23): R1069-R1070.

Varkens begrijpen spiegel

2010-03-05T10:22:00.005+01:00

Spiegelbeeld. Foto: Compassion in World Farming / Elli Goodlet

Onlangs heeft een test uitgewezen dat varkens spiegels kunnen begrijpen; ze snappen waar een voerbak zich bevindt door in de spiegel te kijken. De eerste groep varkens kreeg voorafgaand aan de test de tijd om aan de spiegel te wennen, de tweede groep kreeg de spiegel pas te zien aan het begin van de test. De voerbak was leeg, zodat de varkens niet op hun neus konden vertrouwen bij het zoeken. Op één na vonden alle varkens die bekend waren met de spiegel de voerbak binnen 23 seconden, terwijl de varkens die de spiegel niet kenden erachter gingen kijken om de voerbak te vinden.

Zo zien we maar weer hoe ongelofelijk goed dieren kunnen zijn in het doorgronden van hun omgeving. Boerderijen met een hogere welzijnsstandaard zijn dan ook erg belangrijk, omdat varkens in de kale hokken van de vee-industrie snel verveeld en gefrustreerd kunnen raken. De vloer zou op zijn minst bedekt moeten zijn met strooisel, zodat ze lekker rond kunnen wroeten, net als hun wilde voorvaderen.

Bron:
Broom, D. M., Sena, H., Moynihan, K. L. (2009)
Pigs learn what a mirror image represents and use it to obtain information.
Animal Behaviour, Article in Press

Paarden herkennen gezichten op foto's

2010-03-03T12:38:00.001+01:00

Paarden spelen al honderden jaren lang een belangrijke rol in ons leven. Maar wat weten we nou eigenlijk van ze?

Dierenwelzijnsconsulente Heather Picket heeft speciaal voor dit weblog een artikel geschreven; een fascinerend stuk over het gedrag van paarden, hun cognitieve vermogens (zoals ‘denken’) en welzijnsbehoeftes. Paarden hebben een opmerkelijk complex sociaal leven. Onderdeel zijn van een kudde is voor hen van cruciaal belang en ze leggen soms meer dan 80 kilometer per dag af. Het zijn uitstekende diplomaten, aangezien ze vaak conflicten moeten oplossen om de kudde bijeen te houden.

Merries sluiten vaak vriendschappen voor het leven, en brengen hun tijd dan ook grotendeels samen door. Hun veulens onderling worden vervolgens ook vaak vrienden. Ze hebben een fenomenaal geheugen en er is zelfs aangetoond dat ze begrijpen dat een driedimensionaal beeld in een foto kan worden weergegeven. Paarden werden bijvoorbeeld getraind op het hebben van een favoriet speeltje (zoals een knuffelbeer of een frisbee); hierbij werden paardensnoepjes gebruikt als beloning. Vervolgens kregen ze een serie foto’s te zien van onder andere hun favoriete speeltje en in meer dan de helft van de gevallen kozen ze ook die foto. In een soortgelijk onderzoek (Stone 2009) ontdekte men dat paarden mensen op foto’s kunnen onderscheiden, zelfs eeneiige tweelingen!

Paarden worden vaak alleen in een stal gehouden en krijgen geconcentreerd voer te eten. Het voer wordt snel opgegeten, terwijl paarden onder natuurlijke omstandigheden vaak de hele dag aan het grazen zijn. Deze factoren kunnen soms leiden tot destructief gedrag zoals het heen- en weer bewegen van het hoofd, knagen aan de staldeuren en ijsberen. Bovengenoemd gedrag leert ons dat paarden, net als vele andere dieren, behoefte hebben aan een omgeving die volledig aansluit bij hun behoeftes, gevoelens en intelligentie.

Download het volledige artikel:
Pickett, H. (2009) ‘Horses: Their Behaviour, Mental Abilities and Welfare’.

Referentie: Stone, S. M. (2009) Human facial discrimination in horses: can they tell us apart? Animal Cognition, Online first.

Snowball, de dansende kaketoe!

2010-03-02T13:25:00.001+01:00

Snowball, een kaketoe die verblijft in een vogelopvang, lijkt van dansen te houden. Deze clip laat zien dat Snowball net als veel mensen maat kan houden!

Wetenschappers keken naar Youtube video's om te zien welke dieren dit kunnen. Alex, een Afrikaanse grijze
papegaai was beroemd omdat hij kon tellen en kleuren en vormen onderscheiden. Alex kon ook ook ritme houden. Het video-onderzoekje wees uit dat 14 verschillende papegaaiensoorten in staat zijn de maat te houden met muziek.

De wetenschappers zeiden dat hun analyse uitwees dat de bewegingen van de vogels meer in overeenstemming waren met het ritme van de muziek dan je zou verwachten als er sprake van toeval zou zijn: 'We vonden sterk bewijsmateriaal dat ze synchroon aan het ritme bewogen, iets dat niet eerder bij andere soorten gezien werd'. De onderzoekers veronderstellen dat delen van het brein die gebruikt worden om geluiden na te doen ook betrokken zijn bij het vermogen om maat te houden.

De taal van kippen

2010-02-23T11:31:00.002+01:00

Onze boerderijkippen zijn afstammelingen van vogels die in de jungle van Zuidoost-Azië leven. Zowel de junglevogels als onze eigen kippen gebruiken 30 verschillende soorten roepen om groepsgenoten bijvoorbeeld te waarschuwen of op voedsel te wijzen. Kuikens communiceren al met hun moeder als ze nog in het ei zitten en jonge hanen hebben een ‘voedselroep’ om de hennen te laten weten dat er voedsel is gevonden.

Jonge hanen vertellen de hennen in hun groep over lekker voedsel.
Foto: Compassion in World Farming / Xiao Shibai

Eerder dachten wetenschappers dat het begrijpen van verschillende soorten kreten en gegrom voorbehouden was aan slechts een paar zoogdiersoorten. Recent onderzoek wijst nu uit dat kippen een complexer taalsysteem hanteren dan eerder werd gedacht.
De voedselkreet van een jonge haan werd opgenomen en afgespeeld voor een groep kippen. De ene groep kippen had net drie maïskorrels gegeten, de andere groep niet. Als reactie op de kreet gingen alleen de kippen die nog niet hadden gegeten op zoek naar voedsel. De kippen die geen honger hadden, negeerden de kreet! Ze gingen niet zomaar op zoek naar voedsel als een automatische reactie op de kreet. Dit toont aan dat de kippen de kreet begrepen en een intelligente reactie hierop konden geven.
Een ander onderzoek wees uit dat kippen bereid waren om langer te wachten met het eten van iets lekkers als ze wisten dat langer wachten meer van dat lekkers zou betekenen. Geen kippen zonder kop dus!